DFS (Distributed File System)

Yazımızda, Windows Server 2003 Enterprise SP2 işletim sistemine sahip bir yapıda, DFS sisteminin kurulum, konfigürasyon ve yapılandırılmasını inceleyeceğiz. Windows Server 2003 Enterprise SP2 üzerinde yazmamızın sebebi ise, güncel Windows Server 2008 R2 ve 2003 R2 ile aralarında konfigürasyon açısından farklılıklar bulunması olarak nitelendirebiliriz. DFS (Distributed File System), dağıtık yapıda bulunan dosya sunucularının, birbirleri ile senkron halde çalışmalarını, içeriğinde barındırdığı “Namespace/Namespace ‘ler” ile her noktadan bu dosyalara erişim sağlayabiliyor olacaksınız.DFS ‘in avantajlarından diğer bir tanesi de; DFS üyelerini sürekli birbirlerini kendi aralarında güncel halde tutması, dolayısıyla herhangi bir sunucu üzerinden datalarınıza erişirken, en güncel dataya erişmenizi sağlamasıdır. Tabi burada farklı replication topology ‘leri de konfigüre edilebilir. Bunları yazımızın devam eden kısımlarında anlatıyor olacağız.

DFS Member olacak sunucuların belirlenmesi

DFS hiyerarşisi içerisinde çalışacak sunucuların belirlenmesi, replikasyon topolojisi açısından önemlidir. Eğer Full Mesh topoloji kurulacak ise, minimum 2 adet, Hub And Spoke yapılacak ise minimum 3 adet sunucu gereklidir. Bunların dışında, DFS üyesi olacak sunucuların fiziksel network yapısında birbirleri ile haberleşebiliyor olmaları şarttır. Replike edilecek klasörlerin belirlenmesi

DFS üyeleri yapısında, birbirleri ile senkronize olacak klasörlerin belirlenmesi önemlidir. Belirleyeceğiniz Birincil Sunucu (sizin atadığınız) kendi üzerindeki klasör/klasörleri diğer sunuculara replike ettireceğinden dolayı, tüm DFS üyelerinde klasör isimleri aynı olmak zorundadır diye birşey söz konusu değildir. İstediğiniz herhangi bir klasör içeriğini, farklı bir klasöre replike ettirebilirsiniz. DFS konfigürasyonu açısından bu adım önemlidir.

Replike edilecek klasörlerin paylaşım izinleri

DFS servisinin replike edilecek klasöre erişebilmesi için, ilgili klasörün paylaştırılmış ve minimum izinlerinin verilmiş olması gerekmektedir. DFS servis hesabını, ilgili klasörlere sadece okuma izni vererek yapılabilir. Böylelikle, DFS servisi ilgili klasörler üzerinde okuma iznine sahip olduğundan dolayı, klasöre erişebilecek ve datayı replike edebilecektir.

Tabi, bununla beraber içerisinde data bulunan paylaştırılmış klasöre hangi kullanıcı/kullanıcı grubu erişecek ise, ilgili obje üzerine de izin vermek gerekebilir.

DFS (Distributed File System) Kurulumu

DFS kurulumu, Windows Server 2003 Enterprise SP2 versiyon üzerinde hali hazırda gelmektedir. Herhangi ek bir kurulum gerekmemektedir. Ancak Windows Server 2003 R2, Windows Server 2008 ya da Windows Server 2008 R2 işletim sistemlerinde, “File Server” rolü altında bir bileşen olarak gelmektedir. Örneğin; bir Windows Server 2008 R2 üzerine kurmak istediğinizde yapmanız gereken,

Server Manager içerisinden, “Roles” kısmına geldikten sonra, aşağıdaki görselde görüldüğü gibi “File Services” rolünü seçtikten sonra “Next” butonu ile devam etmek.

Karşınıza gelen sonraki ekranda ise, “Distributed File System” ve bununla beraber “DFS Namespaces”; eğer datalarınızı namespaceler ya da farklı sunucular/klasörler arası replike ettirmek isterseniz, “DFS Replication” bileşenini kurmanız gerekmektedir.

Eğer, hali hazırda sunucunuz üzerinde “File Services” rolü kurulu ancak DFS bileşeni kurulu değil ise;

Server Manager penceresini açtıktan sonra, Roles alanını genişletin ve File Services node ‘unu bulun.

Sonrasında, sağ tıkladıktan sonra “Add Role Services” tıklayıp sihirbaz üzerinde DFS kurulumunu tamamlayın. DFS kurulum öncesi herhangi köklü bir gereksinim gerektirmemektedir.

DFS (Distributed File System) Kurulum Sonrası Kontroller

DFS servisini kurduktan sonra, doğru bir şekilde kurulduğunu doğrulamak adına, Start -> Administrative Tools tıkladıktan sonra, DFS Management/Distrbuted File System bileşenini görmeniz gerekmektedir. Bunların dışında ikinci bir kontrol için, Servisler penceresi içerisinde “Distributed File System” ve “File Replication Services” servislerini görmeniz gerekmektedir.

Distributed File System servisinin başlangıç tipi “Automatic” ve başlatılmış olması gerekmektedir. Eğer bu servis başlamaz ise, Root Alanlar ya da Namespace ‘ler oluşturamaz dolayısı ile DFS ‘i kullanamazsınız. Sadece Windows Server 2003 ‘e özel bir servis olan (DFS konusunda) File Replication Service ise, klasörler arası replikasyonu sağlayan bir servistir. Eğer replike bir yapı kuracaksanız, mutlaka bu servisin başlangıç tipinin “Automatic” ve servisin başlatılmış olması gerekmektedir.

Not: Windows Server 2003 işletim sistemlerinde replikasyonun yapılması için gerekli olan servis adı “File Replication Service” , Windows Server 2008 işletim sistemlerinde ise “Distributed File System Replication Service” olarak geçmektedir.

Primary DFS Server Root Domain Oluşturulması

Birincil olarak belirlendiğiniz sunucu üzerindeyken, Administrative Tools içerisinden, “Distributed File System” tıklayın.

Konsol açıldıktan sonra, Distributed File System sağ tıklayın ve “New Root” seçin.

Sunucularınız domain ortamında ise, DFS Root tipini “Domain Root” olarak seçin.

Bir sonraki adımda, DFS yapınızın hizmet vereceği domain ‘i seçiyoruz. Burada domain ‘inizi seçip devam edin.

Bir sonraki adımda, DFS servisini host edecek birincil sunucuyu belirliyoruz. Burada replikasyonu ilk başlatacak ve diğer DFS konfigürasyonları yapacağımız sunucuyu ekliyoruz. “Browse” butonuna tıkladıktan sonra, “Computer Name” kolonu içerisinde birincil olarak belirlemek istediğiniz makine adınız yazın ve “Ok” tıklayarak devam edin.

Gelecek pencerede, DFS Root ismi belirliyoruz. Burada belirlediğiniz isim sizin DFS alan adınız olacaktır. DFS alan adı içerisinde paylaştırılmış ve birbirleri ile replike olan dosyalarınız bulunacaktır. Daha sonradan üye yapacağımız DFS üye sunucuları da bu DFS alan adı altında çalışacaklardır.

“Next” ile devam ettikten sonra, paylaştırmak istediğiniz root klasörü burada belirleyebilirsiniz.

Bu klasörün daha önceden paylaştırılmış ve paylaşım izinlerinin doğru verilmiş olması gerekmektedir. Sonrasında ise, DFS Root Alan adı oluşturma işlemlerini, “Finish” butonuna tıklayarak tamamlayabilirsiniz.

Primary DFS Server Link Konfigürasyonu

DFS link, Windows Server 2003 sunucu işletim sistemine özel ve sadece bu versiyonda görebileceğiniz bir bileşendir. Link, farklı DFS alanlarını birbirine bağlamak için kullandığınız ve içerisinde paylaştırılmış dosyalarınızın replikasyonlarını konfigüre etmek, gerekirse bu yapıyı Active Directory içerisinde publish (yayımlamak) etmek üzere yapılandıracağınız bir bileşendir.

Link oluşturmak için;

Az önce oluşturduğunuz DFS Root Alan adı ‘na sağ tıklayın ve “New Link” butonunu seçin.

Kullanıcılara görünen isim yazdıktan sonra, asıl erişecekleri klasörü “Path to target” kısmından belirleyebilirsiniz.

Link adı ve klasör yolunu belirttikten sonra, işlemi “Ok” butonuna tıklayarak tamamlayabilirsiniz.

Aşağıdaki görselde görüldüğü gibi, Inetpub ve Docs klasörlerine birer link oluşturuldu.Sıradaki adım, bu linklere replike olmasını istediğim sunucuların içerisinde bulunan diğer klasörler bağlamak, yani target oluşturmak olacaktır.

Primary DFS Server Folder Target Konfigürasyonu

Folder target, oluşturduğunuz link içerisindeki klasör/klasörlerin hangi sunucular içerisindeki hangi klasörlere replike olacağının konfigüre edildiği yerdir.Burada target konfigüasyonu yaparak, oluşturduğunuz klasörün, hangi hedefe replike olacağını belirtirsiniz.

Folder target konfigürasyonu için;

Target göstermek istediğiniz linki seçip, sağ tıklayın.”New Target” tıklayarak sihirbazı açın.

Burada dikkat edilecek nokta, target gösterirken replike olacak sunucu/makine üzerideki paylaşım alanını göstermek olacaktır. Burada dosyanın birincil yeri “DFS-1″ sunucusu üzerinde, ancak target olarak “DFS-2″ sunucusu üzerindeki aynı isimli klasörü seçebilirsiniz.

“Add this target to the replication set” kutucuğu varsayılanda seçilidir. Eğer bu şekilde işlemi tamamlarsanız, link içerisinde iki adet sunucu yapılandırılacağı için “Replikasyon Sihirbazı” başlacayak ve size hangi metod replikasyonu yapacağınızı soracaktır.

Diğer sunucular üzerinde bulunan ve replike olmasını istediğiniz klasörleri de yine aynı şekilde linke sağ tıklayıp “New ” diyerek oluşturabilirsiniz.

Replikasyon Konfigürasyonları

DFS içerisinde 3 adet farklı replikasyonu tipi vardır.Bunlar;

  • Ring
  • Hub and Spoke
  • Full Mesh

Ring: Replikasyon daire şeklinde yapılır, ve replike olacak data 1 -> 2 -> 3 -> 4. Sunucu şeklinde devam eder.

Hub and Spoke: Bu topolojide minimum 3 adet sunucu gereksinimi vardır. Sunuculardan birincisi “Primary/Hub” olarak belirlenir, ve bu sunucuda hangi data kopyalanır/yeri değiştirilir/silinirse diğer üyelere de aynı işlem yapılır. Burada sorumlu, belirlediğiniz birinci sunucudur.

Full Mesh: Bu topoloji, birbirini sürekli replike eden DFS sunucuları topluluğuna işaret eder. Bu topolojide hiyerarşi şu şekildedir.

1 -> 2 2 ->1 1 ->3 3 ->1 3 ->2 2 -> 3 gibidir. Herhangi bir datayı bir sunucuya kopyaladığınızda, bu data diğer tüm sunuculara kopyalanır. Ancak yine herhangi bir datayı herhangi bir üyeden sildiğinizde, diğer tüm üyelerden silinir.

Replikasyon konfigürasyonu için;

Replikasyon konfigürasyonu yapmak istediğiniz linki seçin ve “Configure Replication” tıklayın.

“Configure Replication Wizard” penceresinde birbiri ile replike olacak sunucu ve klasörleri aşağıdaki görselde olduğu gibi görebilirsiniz.Staging folder ise, replikasyon sırasında dataların geçici olarak bilgisinin tutulduğu yer olarak açıklanabilir. Önerilen, Staging Folder ‘nızın replike olacak klasörlerin bulunduğu disk/bölüm üzerinde olmamasıdır.

İstenildiği takdirde, “Staging” klasörüne tıklayarak ilgili klasörü yeri değiştirilebilir.

“Next” ile devam ettikten sonra replikasyon tipini burada seçebilirsiniz.

Full Mesh olarak seçip, devam edebilirsiniz.

Replikasyon konfigürasyonu sonrasında, konsolunuzdaki görüntü aşağıdaki gibi olmalıdır.

Replikasyon Sonrası Kontroler

Replikasyon konfigürasyonu sonrası bazı kontroller yapılabilir.Bunlar;

  • Servisler: Servisler konsoluna bağlandıktan sonra “File Replication Service” çalıştığından emin olun.
  • Network: DFS üyesi sunucuların birbirleriye iletişim kurabildiklerinden emin olun.
  • Registry: Replikasyon yapılırken, Windows Server 2003 DFS yapısı maksimum 675 MB ‘lık bir datayı tek bir seferde replike edebilir. Eğer bu değer arttırmak isterseniz;

Arama çubuğuna “Regedit” yazarak kayıt defterini açın.Sonrasında;

HKEY_LOCAL_MACHINE -> SYSTEM -> CurrentControlSet -> Services -> Ntfrs -> Parameters alanına gelin.Burada “Staging Space Limit in KB” tıkladıktan sonra, ilgil pencereyi açın ve değeri istediğiniz herhangi bir boyuta yükseltin. Unutmayınız ki, “Base, Decimal” olmalıdır.

Event Viewer File Replication Günlük İncelenmesi

Event Viewer (Olay Görüntüleyicisi) üzerinden replikasyonlara dair bilgileri, uyarı ya da hata mesajlarını görebilir, varolan problem/problemleri burada günlük üzerinden okuduğunuz loglar vasıtası ile giderebilirsiniz/görüntüleyebilirsiniz.

Event Viewer konsolu için;

My Computer sağ tıklayın ve “Manage” tıklayın.

Sonrasında açılan “Computer Management” konsolu içerisinde “System Tools” -> “Event Viewer” alanını genişletin. Burada “File Replication Service” günlüğü göreceksiniz. Tıkladığınızda bu servis hakkındaki tüm bilgiyi buradan edinebilirsiniz.

DFS-2 sunucusuna baktığımda aşağıdaki event ‘ı görmekteyim. Bu event DFS-1 sunucusu üzerinde bulunan Inetpub klasörünün replica set ‘e başarılı bir şekilde alındığını söylüyor.

Bu yazımızda DFS (Distributed File System) yapısını Windows Server 2003 Enterprise SP2 işletim sistemi üzerinde incelemiş olduk. Umarım sizler için faydalı bir yazı olmuştur.

Baran Hocama teşekkürler.

Please follow and like us:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

two + six =